Doop-, Trouw- en Begraafregisters 1574-1810

De voornaamste genealogische bron vóór 1800 wordt gevormd door de Doop-, Trouw- en Begraafregisters (DTB), die predikanten, pastoors en kosters bijhielden. Hierin noteerden zij de gedoopten, de ondertrouwden en/of de gehuwden en de overledenen en/of begravenen in hun kerk.

Na de Reformatie was een grote meerderheid van de Zeeuwen overgegaan tot de nederduits-gereformeerde kerk, zoals het hervormde kerkgenootschap toen officieel werd genoemd. De term ‘hervormd’ kwam pas in de loop van de achttiende eeuw in zwang. De nederduits-gereformeerde kerk vervulde tot 1795 min of meer de rol van staatskerk. Het werd andere religieuze gezindten, zoals de rooms-katholieken en de doopsgezinden, moeilijk gemaakt om in volledige vrijheid hun godsdienst uit te oefenen. Toch bleven veel inwoners van Zeeland de rooms-katholieke moederkerk trouw, vooral in de Zak van Zuid-Beveland en in Oost-Zeeuws-Vlaanderen. In de Zeeuwse steden woonden doopsgezinden en lutheranen, terwijl de calvinisten afkomstig uit Engeland en Frankrijk ook hun eigen kerkgenootschappen hadden, respectievelijk de Engelse en de Waalse kerk.

De doop-, trouw- en begraafregisters lopen in de regel van het laatste kwart van de zestiende eeuw tot en met 1810 (Zeeuws-Vlaanderen 1796). In de tweede helft van de zestiende eeuw werden voor zowel rooms-katholieken (het Concilie van Trente 1545-1563) als nederduits-gereformeerden (onder andere de Nationale Synode van Dordrecht 1574) de registratie van doop, huwelijksvoltrekkingen en begraven verplicht gesteld.

In Zeeland werd door de Synode van Middelburg in 1581 aan de kerkenraden het bijhouden van doop- en trouwboeken opgedragen. Niet altijd gebeurde dat in aparte registers. Vooral in de dorpen vonden de eerste inschrijvingen plaats tussen de acta (notulen van de kerkenraad).

De inschrijvingen kunnen nogal verschillen. De ene predikant of pastoor had meer oog voor het belang van de inschrijving dan de andere. Sommige noteerden naast de doopdata de geboortedata (vooral vanaf 1740) en de plaatsen waar bruidegom en bruid geboren waren.

Tot diep in de achttiende eeuw geven de doop- en trouwinschrijvingen in de gereformeerde kerk geen zekerheid over de godsdienstige gezindheid van de betrokkenen. Rooms-katholieken en doopsgezinden waren eigenlijk verplicht dopen en huwelijken ook te laten optekenen door gereformeerde predikanten.

Beperkingen
De DTB-registers werden per kerkelijke gemeente of parochie bijgehouden. De manier waarop de gegevens werden vastgelegd, varieert van plaats tot plaats. Een groot verschil met het onderzoek in de burgerlijke stand is dat de registers niet volledig bewaard zijn gebleven. Van sommige kerkelijke gemeenten zijn er nog DTB-registers uit de zeventiende eeuw, van andere ontbreken deze registers vrijwel geheel. In die gevallen is het noodzakelijk andere bronnen bij het onderzoek te betrekken. Bovendien zitten er in de registers nogal eens hiaten, die soms over meerdere jaren beslaan.

De rooms-katholieke registratie werd in de zeventiende en achttiende eeuw bemoeilijkt doordat de pastoors niet de faciliteiten en mogelijkheden hadden om een georganiseerde kerkvorm op te zetten. Zo was de landpastoor van Zuid-Beveland een rondtrekkende geestelijke, die aantekeningen moest maken van dopen, trouwen en begraven van meerdere dorpen. Samen met de stadspastoor in Goes nam hij heel Zuid-Beveland voor zijn rekening. In het oosten van Zeeuws-Vlaanderen woonden ook veel mensen die de katholieke religie trouw waren gebleven. Een openlijke belijding van het r.k.-geloof was mogelijk, maar er was wel nauwgezet toezicht door overheidsdienaren. Rondtrekkende geestelijken uit Gent waren werkzaam in de omgeving van Hulst en Hontenisse en hielden de doop- en trouwboeken bij.

Beschikbaarheid
Bij de invoering van de burgerlijke stand in 1796 en 1811 moesten alle kerkelijke gemeenten en parochies de doop-, trouw- en begraafregisters overdragen aan de burgerlijke overheid. Die registers werden namelijk als retroacta of voorlopers van de burgerlijke stand beschouwd.

In 1919 werd bepaald dat alle ingeleverde (Zeeuwse) registers overgebracht moesten worden naar het toenmalige Rijksarchief in Zeeland. Op 17 mei 1940 is ongeveer de helft van het toen aanwezige DTB-bestand bij het Duitse bombardement op Middelburg verbrand.

De beschikbare DTB-registers zijn in kopievorm te raadplegen in de studiezaal van het Zeeuws Archief. Voor het overzicht van de beschikbare registers en de bijbehorende afschriften, bewerkingen en indexen is in de studiezaal te raadplegen GIDS 2 (Doop-, Trouw-, Begraaf- en Lidmatenregisters aanwezig in het Zeeuws Archief) en via Zeeuwen Gezocht [PDF]

Beschikbaar zijn [stand per 1 juli 2010]:

Aagtekerke
- Lijst van aangegeven lijken 1806-1810 (studiezaal: DTBL Aagtekerke 1B)

Aardenburg
- Nederduits-gereformeerd overlijdensregister, 1760 januari 4 – 1796 september 2 (studiezaal: DTBL Aardenburg 14A)

Arnemuiden
- Nederduits-gereformeerd begraafregister 1759-1810 (studiezaal: DTBL Arnemuiden 10)
- Lijst van aangegeven lijken 1806-1810 (studiezaal: DTBL Arnemuiden 11B)

Axel
- Nederduits-gereformeerd trouwregisters 1604-1796 (studiezaal: DTBL Axel 8-11).

Biervliet
- Nederduits-gereformeerd doopregister 1640 januari 15 ‑ 1704 december 28 (studiezaal: DTBL Biervliet 1)
- Nederduits-gereformeerd doopregister 1705 januari 18 ‑ 1754 december 22 (studiezaal: DTBL Biervliet 2)
- Nederduits-gereformeerd doopregister 1755 januari 19 ‑ 1796 augustus 7 (studiezaal: DTBL Biervliet 3)

Biggekerke
- Nederduits-gereformeerd begraafregister 1611-1717 (studiezaal: DTBL Biggekerke 4)

Boschkapelle
- Rooms-katholiek doopregister 1720-1796(studiezaal: DTBL Boschkapelle 2)

Cadzand
- Waalse gemeente doopregister 1685-1724 (studiezaal: DTBL Cadzand 4A)

Eede
- Nederduits-Gereformeerd doopregister 1743-1796 (studiezaal: DTBL Eede nr 1A)

Gapinge
- Nederduits-gereformeerd overlijdensregister 1791-1811 (studiezaal: DTBL Gapinge 3)

Grijpskerke
- Nederduits-gereformeerd overlijdensregister 1607-1634 (studiezaal: DTBL Grijpskerke 5A)
- Nederduits-gereformeerd begraafregister 1718-1810 (studiezaal: DTBL Grijpskerke 3C)

Groede
- Nederduits-gereformeerd doopregister 1750-1797 (studiezaal: DTBL Groede nr 8)

Hoek
- Nederduits-gereformeerd doopregister 1698-1796 (studiezaal: DTBL Hoek nrs 2 en 6)

Hontenisse
- Rooms-Katholiek doopregister 1648 april 26 - 1652 augustus 15 (studiezaal: DTBL Hontenisse 1A)
- Rooms-Katholiek doopregister, 1673 januari 4 -1674 februari 25 (studiezaal: DTBL Hontenisse 1B)
- Rooms-Katholiek doopregister 1676 februari 1 - 1692 november 3 (studiezaal: DTBL Hontenisse 1D)
- Rooms-Katholiek doopregister 1692 april 22 – 1766 december 30 (betreft Hontenisse, Ossenisse, Hengstdijk, Groenendijk en Lamswaarde) (studiezaal: DTBL Hontenisse 3)
- Rooms-Katholiek trouwregister 1692 april 26 – 1796 juli 18 (betreft Hontenisse, Ossenisse, Hengstdijk, Groenendijk en Lamswaarde) (studiezaal: DTBL Hontenisse 8F)
- Rooms-Katholiek trouwregister 1747 februari 9 – 1791 augustus 28 (betreft Lamswaarde, Graauw, Kruispolders, Namen, Pauluspolder, Cambronpolder, Haegenpolder, Langendam, Dullaert, Rooversberg en Stoppeldijk, Hulsterambacht, Hulsternieuwland) (studiezaal: DTBL Hontenisse 9C)
- Rooms-Katholiek trouwregister 1791 september 11 – 1796 mei 30 (betreft Lamswaarde en Pauluspolder) (studiezaal: DTBL Hontenisse 9D)

Hulst
- Nederduits-gereformeerd en Rooms-katholieke doopregisters 1700-1759 (studiezaal: DTBL Hulst nrs 7A, 7B, 11E, 15A en 19O)
- Rooms-katholiek doopregister 1740‑ 1759 (studiezaal: DTBL Hulst nr 8A)
- Rooms-katholiek doopregister 1740-1759 onwettige kinderen (studiezaal: DTBL Hulst 8B)
- Rooms-katholiek doopregister 1741 december 17 ‑ 1781 december 25 onwettige kinderen (studiezaal: DTBL Hulst nr 9A)
- Rooms-katholiek doopregister 1741 januari 13 ‑ 1794 juni 13 (studiezaal: DTBL Hulst nr 12B)
- Rooms-katholiek doopregister 1767 januari 13 ‑ 1796 september 12 (studiezaal: DTBL Hulst nr 10)
- Rooms-katholiek doopregister 1767 januari 26 ‑ 1796 mei 22 (augustus 31) onwettige kinderen (studiezaal: DTBL Hulst nr 7C)
- Rooms-katholiek doopregister 1785 april 19 ‑ 1790 januari 9 (studiezaal: DTBL Hulst nr 12C)
- Toevoegingen update 20 volgen nog
- Nederduits-gereformeerd trouwregister 1669 januari 23 ‑ 1686 mei 15 (studiezaal DTBL Hulst 31)
- Nederduits-gereformeerd trouwregister 1686 mei 12 ‑ 1701 november 9 (studiezaal DTBL Hulst 32)
- Nederduits-gereformeerd trouwregister 1701 november 26 ‑ 1717 januari 6 (studiezaal DTBL Hulst 33)
- Nederduits-gereformeerd trouwregister 1717 januari 27 ‑ 1736 januari 4 (studiezaal DTBL Hulst 34)
- Nederduits-gereformeerd trouwregister 1736 januari 25 ‑ 1765 januari 10 (studiezaal DTBL Hulst 35)
- Nederduits-gereformeerd trouwregister 1765 januari 19 ‑ 1796 juli 3 (studiezaal DTBL Hulst 36)

Kloetinge
- Nederduits-gereformeerd doopregister 1668-1704 (afschrift 20ste eeuw) (studiezaal: DTBL Kloetinge 1A)
- Nederduits-gereformeerd trouwregisters 1671-1810 (studiezaal: Genealogische Afschriften nr 26 (1671-1776) (N.B.: originele register in mei 1940 verloren gegaan) en DTBL Kloetinge 4C (1779-1810)).

Koewacht
- Rooms-katholiek trouwregister 1710 juni 29 - 1780 augustus 2 (studiezaal: DTBL Koewacht nr 1B)

Koudekerke
- Nederduits-gereformeerd begraafregister 1704-1808 (studiezaal: DTBL Koudekerke 4C)

Meliskerke
- Nederduits-gereformeerd lijst van overledenen 1797-1809 (studiezaal: DTBL Meliskerke 1B)
- Nederduits-gereformeerd overlijdensregister 1627-1633 (studiezaal: DTBL Meliskerke 1D)

Nieuwvliet
- Nederduits-gereformeerd doopregister 1658-1723 (studiezaal: DTBL Nieuwvliet 1A)

Oost- en West-Souburg
- Nederduits-gereformeerd begraafregister 1729-1767 (studiezaal: DTBL Oost- en West-Souburg 2B
- Nederduits-gereformeerd overlijdensregister 1624-1631 (studiezaal: DTBL Oost- en West-Souburg 4C)
- Nederduits-gereformeerd begraafregister 1751-1810 (studiezaal: DTBL Oost- en West-Souburg 4D)

Oostburg
- Nederduits-gereformeerd begraafregister 1707 juli 25 – 1766 februari 3 (studiezaal: DTBL Oostburg 4)

Oostkapelle
- Nederduits-gereformeerd begraafregister 1751-1784 (studiezaal: DTBL Oostkapelle 4B)

Poortvliet
- Nederduits-gereformeerd trouwregister 1664-1750, afschrift A.W. Kloet (1936) (studiezaal: deels opgenomen in Genealogische Afschriften 205)
- Nederduits-gereformeerd trouwregister 1750-1810 (studiezaal: DTBL Poortvliet 2A)

Schoondijke
- Nederduits-gereformeerd doopregister 1655 april 11 ‑ 1740 oktober 2 (studiezaal: DTBL Schoondijke 1)

Serooskerke
- Nederduits-gereformeerd begraafregister 1759-1810 (studiezaal: DTBL Serooskerke 2B)

Sint Laurens
- Nederduits-gereformeerd begraafregister 1693-1810 (studiezaal: DTBL Sint Laurens 5B)

Veere
- Begraaflijsten ontvangers collaterale successie 1622-1805 (Archief Rekenkamer van Zeeland D) (studiezaal: Verzameling Genealogische Afschriften 456)

Vlissingen
- Rooms-Katholiek begraafregister 1795-1811 (studiezaal DTBL Vlissingen 13E)
- Rekeningen Lijkdienaarsgilde 1787-1810 (origineel in Gemeentearchief Vlissingen) (studiezaal: Verzameling Genealogische Afschriften 554-556)
- Begraaflijsten ontvangers collaterale successie 1672-1797 (Archief Rekenkamer van Zeeland D) (studiezaal: Verzameling Genealogische Afschriften 457-462)

Westkapelle
- Nederduits-gereformeerde begraaflijsten 1728-1755 (studiezaal: DTBL Westkapelle 1B)
- Overlijdensregister 1806-1810 (studiezaal: DTBL Westkapelle 1A)

Wissenkerke
- Uittreksels Nederduits-gereformeerd doopregisters 1661‑1702, 1739‑1810 (originele registers in mei 1940 verloren gegaan). Uittreksels gemaakt door P.D. de Vos (Verzameling De Vos inv.nr 35).
- Uittreksels Nederduits-gereformeerd trouwregisters 1661-1810 (originele registers in mei 1940 verloren gegaan). Uittreksels gemaakt door P.D. de Vos (Verzameling De Vos inv.nr 35).

Zaamslag
- Nederduits-gereformeerd overlijdens- en begraafregister 1654-1741 (studiezaal: DTBL Zaamslag 1A)
- Nederduits-gereformeerd begraafregister 1742-1796 (studiezaal: DTBL Zaamslag 1B en 1C)

Zierikzee
- Nederduits-gereformeerd trouwregisters 1701-1750 (studiezaal: DTBL Zierikzee 5A). Betreft de index die de voormalige gemeentearchivaris van Zierikzee, P.D. de Vos, heeft gemaakt in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw. De originele trouwregisters zijn in mei 1940 verloren gegaan.
- Nederduits-gereformeerd trouwregisters 1751-1810 (studiezaal: DTBL Zerikzee nr 5B). Betreft de index die de voormalige gemeentearchivaris van Zierikzee, P.D. de Vos, heeft gemaakt in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw. De originele trouwregisters zijn in mei 1940 verloren gegaan.
- Waalse gemeente trouwregisters 1597-1810 (studiezaal: DTBL Zerikzee nr 3D). Betreft de index die de voormalige gemeentearchivaris van Zierikzee, P.D. de Vos, heeft gemaakt in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw. De originele trouwregisters zijn in mei 1940 verloren gegaan.
- Rooms-Katholieke trouwregisters 1761-1810 (studiezaal: DTBL Zierikzee 3B). Betreft de index die de voormalige gemeentearchivaris van Zierikzee, P.D. de Vos, heeft gemaakt in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw. De originele trouwregisters zijn in mei 1940 verloren gegaan.

Zoutelande
- Register van aangegeven lijken 1806-1810 (studiezaal: DTBL Zoutelande 1B)

[laatst bijgewerkt: 8 juli 2010]